QoS برای VoIP در MikroTik (آموزش تضمین کیفیت تماس بدون قطع صدا)

  • تاریخ ارسال: 1404/11/22
  • تعداد نمایش: 84
  • گروه:


مقدمه

در شبکه‌های VoIP، کیفیت تماس مهم‌تر از حجم ترافیک است. حتی یک اینترنت پرسرعت هم اگر به‌درستی مدیریت نشود، باعث قطع و وصل صدا، تأخیر (Delay)، نوسان صدا (Jitter) و Packet Loss می‌شود. اینجاست که QoS در MikroTik نقش حیاتی پیدا می‌کند.

در این مقاله به‌صورت کاملاً عملی و سئو شده یاد می‌گیریم چطور با استفاده از Mangle، Queue Tree و Priority کیفیت تماس‌های VoIP را تضمین کنیم.

QoS چیست و چرا برای VoIP حیاتی است؟

QoS یا Quality of Service مجموعه‌ای از سیاست‌هاست که مشخص می‌کند کدام ترافیک در شبکه اولویت بالاتری دارد.

بدون QoS چه اتفاقی می‌افتد؟

  • دانلود یا آپدیت ویندوز = نابودی تماس VoIP 😑

  • افزایش Jitter و Echo

  • Delay بالای 300ms

با QoS چه چیزی تغییر می‌کند؟

  • اولویت مطلق ترافیک Voice

  • تماس پایدار حتی در اوج مصرف اینترنت

  • استفاده بهینه از پهنای باند

پارامترهای حیاتی کیفیت VoIP

Delay (Latency)

  • ایده‌آل: کمتر از 150ms

  • خطرناک: بالاتر از 300ms

Jitter

  • ایده‌آل: کمتر از 20ms

  • عامل اصلی صدای رباتی

Packet Loss

  • حتی 1٪ = افت شدید کیفیت تماس

QoS دقیقاً برای کنترل همین سه عامل طراحی شده است.

روش‌های پیاده‌سازی QoS در MikroTik

روش‌های رایج:

  1. Simple Queue ❌ (غیر حرفه‌ای)

  2. Queue Tree + Mangle ✅ (بهترین گزینه)

  3. PCQ + Priority (برای شبکه‌های بزرگ)

در VoIP همیشه Queue Tree توصیه می‌شود.

مرحله 1: شناسایی ترافیک VoIP با Mangle

پورت‌های رایج VoIP

  • SIP: 5060 / 5061

  • RTP: 10000-20000 (یا بسته به Provider)

مثال Mangle برای SIP

/ip firewall mangle

add chain=prerouting protocol=udp port=5060 action=mark-packet new-packet-mark=voip passthrough=yes

مثال Mangle برای RTP

/ip firewall mangle

add chain=prerouting protocol=udp port=10000-20000 action=mark-packet new-packet-mark=voip-rtp passthrough=yes

add chain=prerouting protocol=udp port=5060 action=mark-packet new-packet-mark=voip passthrough=yes

📌 نکته: اگر سرور ایزابل دارید، بهتر است بر اساس IP Server مارک انجام شود.

مرحله 2: ساخت Queue Tree برای VoIP

ایجاد Parent Queue (اینترفیس اینترنت)

/queue tree

add name=Internet parent=ether1 max-limit=20M

Queue مخصوص VoIP (اولویت بالا)

add name=VoIP parent=Internet packet-mark=voip,voip-rtp priority=1 limit-at=2M max-limit=5M

Queue ترافیک عادی

add name=Other parent=Internet priority=8 max-limit=15M

🔴 Priority=1 یعنی بالاترین اولویت در MikroTik

Best Practice برای QoS VoIP در MikroTik

Best Practice برای QoS VoIP در MikroTik

✅ توصیه‌های حرفه‌ای:

  • همیشه QoS را روی خروجی اینترنت (Upload) اعمال کنید

  • برای VoIP حتماً Limit-at مشخص کنید

  • از FastTrack استفاده نکنید (یا VoIP را Exclude کنید)

  • MTU و MSS را بررسی کنید

اشتباهات رایج در QoS VoIP

❌ استفاده از Simple Queue ❌ Priority پایین برای RTP ❌ عدم جداسازی Voice و Data ❌ فعال بودن FastTrack

QoS برای VoIP روی لینک‌های شلوغ

اگر دو اینترنت دارید (Voice و Data جدا):

  • Route Policy + Mangle بهترین انتخاب است

  • VoIP فقط از لینک پایدار با Latency کمتر عبور کند

آیا QoS واقعاً تماس VoIP را نجات می‌دهد؟

✅ بله، اگر درست پیاده‌سازی شود.

QoS نمی‌تواند اینترنت بد را خوب کند، اما می‌تواند:

  • تماس را از ترافیک سنگین نجات دهد

  • کیفیت تماس را پایدار نگه دارد

جمع‌بندی نهایی

اگر در شبکه خود تماس VoIP دارید، QoS در MikroTik یک انتخاب نیست، یک الزام است.

با ترکیب درست Mangle + Queue Tree + Priority می‌توانید حتی روی لینک‌های شلوغ هم تماس شفاف و پایدار داشته باشید.

دستورات لازم بصورت یکجا

# ==============================

# MANGLE - Mark VoIP Traffic

# ==============================

/ip firewall mangle

add chain=prerouting protocol=udp port=5060 action=mark-packet new-packet-mark=voip passthrough=yes comment="SIP"

add chain=prerouting protocol=udp port=10000-20000 action=mark-packet new-packet-mark=voip-rtp passthrough=yes comment="RTP"

 

# ==============================

# QUEUE TREE - Parent Queue

# ==============================

/queue tree

add name=Internet parent=ether1 max-limit=20M comment="Total Bandwidth"

 

# ==============================

# QUEUE TREE - VoIP Priority

# ==============================

add name=VoIP parent=Internet packet-mark=voip,voip-rtp priority=1 limit-at=2M max-limit=5M comment="High Priority VoIP"

 

# ==============================

# QUEUE TREE - Other Traffic

# ==============================

add name=Other parent=Internet priority=8 max-limit=15M comment="Normal Traffic"

📞 نیاز به پیاده‌سازی حرفه‌ای QoS VoIP دارید؟

همین حالا با تیم پشتیبانی VoIP ما تماس بگیرید و کیفیت تماس‌هاتون رو نجات بدید 🔥

02691002326